800 milyona yakın yetişkin okuyup yazamıyor
Serkan Soyalan

Serkan Soyalan

800 milyona yakın yetişkin okuyup yazamıyor

18 Eylül 2019 - 11:44

Biliyor musunuz? Dünyada 781 milyon yetişkin okuyup yazamıyor…
            Bu rakamın da yaklaşık üçte ikisi kadınlardan oluşuyor.
            Veriler Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından paylaşıldı.
            UNESCO ve bazı uluslararası araştırma kuruluşlarının raporlarına bakıldığı zaman, dünyada 486 milyon kadın ve 295 milyon erkek, 15 yaş veya üzeri olduğu halde okuma yazma bilmiyor.
            Okuryazarlığı olmayanların yüzde 45’i Güney Asya’da, yüzde 27’si Sahra Altı Afrika’da, yüzde 10’u Doğu ve Güneydoğu Asya’da, yüzde 9’u Kuzey Afrika ve Batı Asya’da, yüzde 4’ü de Latin Amerika ve Karayipler’de yaşıyor.
            Rapora yansıyan bir diğer önemli detay da, Orta ve Doğu Asya ile Avrupa ve Kuzey Amerika’da yetişkinlerin neredeyse tamamı, okuma yazma biliyor. Bu bölgelerin yanı sıra Latin Amerika ile Karayipler’deki okuryazarlık oranı da yüksek seviyelerde.
            Afrika’daki bazı ülkelerde okuryazarlık oranı yüzde 50’lerin altında, Avrupa ve Kuzey Amerika ülkelerindeki vatandaşların neredeyse tamamı okuma yazma biliyor.
            Yine raporun ayrıntılarında Güney Asya’da 1990-2016 arasında okuryazarlık oranı yüzde 46’dan yüzde 72’ye, Kuzey Afrika ve Batı Asya’da da yüzde 64’ten yüzde 81’e yükseldi. Bu oran, Doğu ve Güneydoğu Asya’da yüzde 82’den yüzde 96’ya, Sahraaltı Afrika’da yüzde 52’den yüzde 65’e çıktı. Okuryazarlık oranı, Latin Amerika’da da yüzde 85’ten yüzde 94’e yükseldi.
            Yıllar içinde okuryazar oranlarında bir artış olmakla birlikte, 1996’da 170 milyon olan okuma yazma bilmeyen genç sayısının 2016’da 102 milyona gerilediği dikkatlerden kaçmadı.
            Yine iyileşmelere baktığımızda, 50 yıl önce 15-24 yaş gençlerin dörtte biri okuma yazma bilmezken günümüzde bu oranın yüzde 10’un altına düştüğü gözlemleniyor.
            Bir diğer dikkat çekici husus da dünya genelinde kadın okuryazar sayısının erkeklere oranla daha az olmadı. Rapora göre kadınlar, okuma yazma bilmeyenlerin yüzde 62’sini oluşturuyor.
            Orta ve Doğu Asya, Avrupa, Kuzey Amerika, Latin Amerika ve Karayipler’de kadın ve erkek okuryazar arasındaki fark azken Kuzey Afrika, Batı ve Güney Asya ile Sahraaltı Afrika’da cinsiyetler arasındaki okuryazarlık oranları farkı daha fazla. İlerlemeler olsa da her 5 ülkeden birinde kadın okuryazar sayısı, hala erkek okuryazar sayısının altında.
            UNESCO verileri bunları gösterirken, ülkemizde de okuryazar oranının yüksek boyutlarda olduğunu söyleyebiliriz. Ancak okuryazar oranının yüksek olması, gelişmiş bir toplum olduğumuzun bir göstergesi değil. Biz okuryazar oranımız bandında, yarınlarımız için aydın beyinleri de yetiştirmeli ve gelişmeliyiz.
 
(9 Eylül 2019, Lefkoşa)

YORUMLAR